64
N. Wiberg, W. Niedermayer / Journal of Organometallic Chemistry 628 (2001) 57–64
t
CH2), 1.240 (s; SitBu3+tBu), 1.317 (s; Bu), 1.377 (s;
terstu¨tzung der Arbeiten mit Personal- und
Sachmitteln.
3
CH3) 1.506 (s; CH3), 4.262 (d von d mit JHH=5.42
und JHH%=9.84 Hz; SiH). — 13C{1H}-NMR (C6D6,
3
iTMS): l=22.98 (Si(CMe3)2+Si(CMe3)2), 30.33
(CH2), 31.31, 31.39 (Si(CMe3)2, Si(CMe3)2), 31.81
(Si(CMe3)3), 31.91, 32.02 (SiCMe2)+SiCMe2), 36.87
Literatur
(CMe2).
—
29Si{1H}-NMR (C6D6, eTMS): l=
[1] Reviews u¨ber Silylene: (a) P.P. Gaspar, in: M. Jones Jr., R.A.
Moss (Eds.), Reactive Intermediates, Vol. 1, Wiley, New York,
1978, p. 229; Vol. 2, 1981, p. 335; Vol. 3, 1985, p. 333. (b) Y.-N.
Tang, in: R.A. Abramovitch (Ed.) Reactive Intermediates, vol. 2,
Plenum Press, New York, 1982, p. 297. (c) C.-S. Liv, T.-H.
Hwang, Adv. Inorg. Chem. Radiochem. 29 (1985) 1. (d) E.A.
Chernyshev, N.G. Komalenkova, Russ. Chem. Rev. 59 (1990)
531. (e) M. Weidenbruch, Coord. Chem. Rev. 130 (1994) 275. (f)
P.P. Gaspar, R. West, in: Z. Rappoport, Y. Apeloig (Eds.), The
Chemistry of Organic Silicon Compounds, vol. 2, Wiley,
Chichester, 1998, p. 2463. (g) M. Haaf, T.A. Schmedake, R.
West, Acc. Chem. Res. 33 (2000) 704. (h) M. Kira, S. Ishida, T.
Iwamoto, C. Kabuto, J. Am. Chem. Soc. 121 (1999) 9722.
[2] P.P. Gaspar, A.M. Beatty, T. Chen, T. Haik, D. Lei, W.R.
Winchester, J. Braddock-Wilkin, N.P. Rath, W.T. Klooster, T.
Koetzle, S.A. Mason, A. Albinati, Organometallics 18 (1999)
3921.
[3] M. Kira, S. Ohya, T. Iwamoto, C. Kabuto, Organometallics 19
(2000) 1817.
[4] N. Wiberg, W. Niedermayer, H. No¨th, J. Knizek, W. Ponikwar,
K. Polborn, D. Feuske, G. Baum, Z. Anorg. Allg. Chem. 627
(2001) 594.
[5] N. Wiberg, W. Niedermayer, H. No¨th, M. Warchhold, J.
Organomet. Chem. (2001) in press.
[6] M.C. Holthausen, W. Koch, Y. Apeloig, J. Am. Chem. Soc. 121
(1999) 2623.
[7] N. Wiberg, Coord. Chem. Rev. 163 (1997) 217.
[8] N. Wiberg, W. Niedermayer, K. Polborn, H. No¨th, J. Knizek,
D. Fenske, G. Baum, in: N. Auner, J. Weis (Eds.), Organosilicon
Chemistry IV, Wiley–VCH, Weinheim, 2000, p. 93.
[9] N. Wiberg, H. Auer, S. Wagner, K. Polborn, G. Kramer, J.
Organomet. Chem. 619 (2001) 110.
[10] N. Wiberg, W. Niedermayer, H. No¨th, J. Knizek, W. Ponikwar,
K. Polborn, Z. Naturforsch. Teil. B 55 (2000) 389.
[11] N. Wiberg, W. Niedermayer, Z. Naturforsch. Teil. B 55 (2000)
406.
[12] N. Wiberg, W. Niedermayer, K. Polborn, Eur. J. Inorg. Chem.,
in preparation.
[13] P.P. Gaspar, Privatmitteilung.
[14] N. Wiberg, K. Amelunxen, H.-W. Lerner, H. Schuster, H. No¨th,
I. Krossing, M. Schmidt-Amelunxen, T. Seifert, J. Organomet.
Chem. 542 (1997) 1.
1
1
−69.98 (SiH; bei H-Kopplung: d von t mit JSiH
=
150.5 Hz und 2JSiH=5.5 Hz), 17.23 (SitBu2), 39.45
(SitBu3). MS: m/z=426 (M+; 4%), 411 (M+–Me;
15%), 369 (M+–tBu; 100%), 327 (M+–tBu–C3H6;
37%), 313 (M+–tBu–C4H8; 20%), 199 (SitBu+3 ; 18%).
— Analyse (C24H54Si3, Mr=426.9): Ber. C, 67.52; H,
12.75%; gef. C, 66.79; H, 12.68%. — Anmerkungen: (1)
Die Reaktionen von 0.20 mmol R*SiCl2 oder von 0.20
2
mmol R*SiBr2 mit 5 mmol Li bei Raumtemperatur in 5
2
ml THF (A) bzw. von 0.20 mmol R*SiBr2 mit jeweils 9
2
mmol Na bei Raumtemperatur in 5 ml THF (B), 3 ml
Et3SiH (C), 0.6 ml C6D6 (D), 5 ml Mesitylen (E), 5 ml
cis-Buten (F) bzw. mit 0.20 mmol NaR* bei −78°C in
1 ml THF (G) fu¨hrt in allen Reaktionsfa¨llen (A–G)
zum Disilacyclobutan —R*HSi–SitBu2–CMe2–CH2–
und Silan R*SiH2 im Molverha¨ltnis 6:1. — (2) Setzt
2
man das Disilacyclobutan der Laboratmospha¨re aus, so
kommt es wohl auf dem Wege u¨ber ein Oxadisilacy-
clopentan –R*HSi–SitBu3–CMe2–CH2–O– zur Bil-
dung
von
dessen
Hydrolyseprodukt
HO–R*HSi–SitBu2–CMe2–CH2–OH:
—
1H-NMR
(C6D6, iTMS): l=1.079 (s; CH2), 1.245 (s; SitBu3),
1.282 (s; SitBu2), 1.322 (s; CMe2), 3.203 (s; SiH). —
13C{1H}-NMR (C6D6, iTMS): l=22.99 (CMe2), 23.96
(Si(CMe3)3), 24.40 (br.: Si(CMe2)2), 31.40 (br.; CMe2),
31.83 (Si(CMe3)3), 31.96 (br.; Si(CMe2)2), 36.87
(CH2(OH)). — 29Si{1H}-NMR (C6D6, eTMS): l=
24.16 (SiH(OH)), 33.14 (SitBu2), 46.90 (SitBu3). MS:
m/z=460 (M+; 4%), 445 (M+−Me; 4%), 403 (M+−
tBu; 100%), (M+−tBu–C4H8; 9%). — IR (KBr): w=
2081 cm−1 (SiH).
[15] Vgl. E. Ku¨hnel, Doktorarbeit, Universita¨t Mu¨nchen, 1988.
[16] W. Einholz, W. Gollinger, W. Hanbold, Z. Naturforsch. Teil. B
45 (1990) 25.
[17] N. Wiberg, H. Auer, W. Niedermayer, H. No¨th, H. Schwenk-
Kircher, K. Polborn, J. Organomet. Chem. 612 (2001) 141.
Anerkennung
Wir danken der Deutschen Forschungsgemeinschaft
und dem Fonds der Chemischen Industrie fu¨r die Un-
.